De olde Pastorie


Ga naar de inhoudsopgave

Historie

Historie en ligging:

De voormalige pastorie met hekwerk van de Oosterkerk is vermoedelijk gebouwd tussen 1880 en 1890 in een sobere stijl die invloeden vertoont van het neoclassicisme. In 1938 heeft een verbouwing plaatsgevonden, waarbij het huis aan de achterzijde van een éénlaags uitbouw is voorzien. Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft het pand onderdak geboden aan evacués en onderduikers.

De voorgevel van het huis grenst aan het trottoir dat tot het perceel behoort. Rechts en links van het pand bevindt zich een tuin die van het trottoir wordt gescheiden door smeedijzeren hekwerken.

Het vrijstaande blokvormige pand is gelegen aan de zuidzijde van de Bredevoortsestraatweg op de hoek met de later recht getrokken Polstraat. Hier bevond zich de woning van de bovenmeester in een pand van hetzelfde type. Rechts van dit huis bevond zich de school, die nog gedeeltelijk bewaard is gebleven. Samen met de verderop aan de Oosterkerkstraat gelegen Oosterkerk vormde deze drie panden een protestants-christelijk complex.



Plattegrond en opbouw:

Het blokvormige pand heeft een rechthoekig grondplan, een kelder, twee bouwlagen en een zolderverdieping onder een plat dak met omlopende dakschilden, gedekt met gesmoorde muldenpannen. In de schilden bevinden zich een tweetal schoorstenen en enkele dakramen.

Het huis is opgetrokken uit in kruisverband gemetselde roodbruine baksteen. De gevels worden horizontaal geleed door een gepleisterde plint en een waterlijst ter hoogte van de verdiepingsvloer. De gevels worden afgesloten met een fries en een later vereenvoudigde kroonlijst met bakgoot. De getoogde vensters met stenen lekdorpels waren oorspronkelijk voorzien van T-schuiframen die deels zijn gewijzigd in klapramen. De vensters van de tweede bouwlaag zijn iets minder hoog dan de vensters in de eerste bouwlaag.

De voorgevel:

De symmetrisch ingedeelde voorgevel telt drie assen, heeft een middenrisaliet en hoekpilasters met verdiepte gepleisterde velden. In de risaliet bevindt zich de ingangspartij. die bestaat uit een deur met getoogd bovenlicht in een getoogd portiek met een kwartholronde gepleisterde omlijsting, een betegelde lambrisering en een hardstenen stoep. Het portiek wordt aan weerszijden geflankeerd door een T-venster met glas-in-lood bovenlicht. De tweede bouwlaag heeft drie vensters van hetzelfde type.

De Linker zijgevel:

De Linker zijgevel telt twee assen. In de eerste en de tweede bouwlaag bevinden zich twee vensters. Het rechter venster van de eerste bouwlaag is van hetzelfde type als de vensters in de voorgevel. Het linker venster is breder en voorzien van een stolpraam, omdat het hier een tot venster verbouwde tuindeur betreft. De vensters van de verdieping hebben 4-ruits ramen en 2-ruits bovenlichten.

De achtergevel:

De achtergevel is ingrijpend gewijzigd. In de eerste bouwlaag is rechts een groot venster met deur ingehakt. De oorspronkelijke achterdeur die zich in het midden bevond is veranderd in een venster. Links bevindt zich de éénlaags uitbouw. De tweede bouwlaag heeft Links een later gemaakte deur die toegang geeft tot het plat boven op de uitbouwen rechts daarvan twee vensters met 4-ruits ramen en 2-ruits bovenlichten. Het middenvenster is verlaagd.

De rechter zijgevel:

De rechter zijgevel heeft in de eerste bouwlaag twee T-vensters met bovenlicht in de tweede bouwlaag twee vensters met 4-ruits ramen en 2-ruits bovenlichten.

Het interieur:

De oorspronkelijke indeling van een middengang met vertrekken Links en rechts is nog aanwezig, evenals oorspronkelijke elementen zoals de kelder met troggewelfjes en de paneeldeuren.


Architectuurhistorische criteria:

Het pand is een goed en vrij gaaf voorbeeld van een pastorie met hekwerk uit 1880-1890, gebouwd in een sobere stijl, die neoclassicistische invloeden vertoont. Het object heeft esthetische kwaliteiten zoals goede verhoudingen en een gave hoofdvorm.

Stedenbouwkundige criteria:

Het pand is markant gelegen in de historisch gegroeide omgeving aan de zuidzijde van de Bredevoortsestraatweg.

Cultuurhistorische waarde:

Het pand is van belang vanwege zijn oorspronkelijke bestemming als pastorie, welke verbonden is met de religieuze geschiedenis van Aalten. Het vormt samen met de verderop gelegen Oosterkerk een herinnering aan het protestants-christelijke complex, dat hier vroeger lag en dat naast de kerk en de pastorie werd gevormd door de woning van de bovenmeester en de school.

Het pand heeft herinneringswaarde vanwege de mensen die er tijdens de Tweede Wereldoorlog zaten ondergedoken. Dit historische gegeven is exemplarisch voor Aalten, dat bekend is om de vele onderduikers die er tijdens de oorlog een schuilplaats vonden.


Anno 1910 | Historie | Anno 2010 | Impressie | Indeling | Gevels | Contact | Sitemap


Terug naar de inhoudsopgave | Terug naar het hoofdmenu